Let’s Do Civics. Regional Identity Edition

W dniach 4–9 stycznia w Katowicach odbyło się międzynarodowe szkolenie “Let’s Do Civics. Regional Identity Edition”, organizowane przez Fundację FEIS. W projekcie wzięli udział edukatorzy, nauczyciele, pracownicy młodzieżowi oraz młodzi liderzy z dziewięciu krajów Europy: Polski, Czech, Irlandii, Hiszpanii, Rumunii, Grecji, Bułgarii, Estonii oraz Włoch.

Celem szkolenia było rozwijanie nowoczesnych metod edukacji obywatelskiej opartej na tożsamości regionalnej i dziedzictwie lokalnym. Projekt stanowił kontynuację międzynarodowej inicjatywy “Let’s Do Civics” z 2024 roku, jednak w tej edycji skupiono się na opracowaniu systemowej lekcji edukacji obywatelskiej z komponentem regionalnym – na przykładzie Górnego Śląska i Bytomia.

Program szkolenia objęty był honorowym patronatem Prezydenta Miasta Katowice Marcina Krupy, Polskiej Rady Organizacji Młodzieżowych (PROM) oraz Dziekany Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu Śląskiego – dr hab. Małgorzaty Myśliwiec, prof. UŚ

Intensywny tydzień pracy nad edukacją obywatelską

Program szkolenia został zaprojektowany tak, aby łączyć wiedzę akademicką, doświadczenie praktyczne oraz metody edukacji pozaformalnej. Już pierwszego dnia uczestnicy rozpoczęli pracę od integracji, prezentacji swoich organizacji oraz rozmów o oczekiwaniach wobec projektu. Jednym z pierwszych zadań było stworzenie własnego “herbu Erasmusowego”, który symbolicznie przedstawiał motywacje uczestników do działania w obszarze edukacji obywatelskiej.

W kolejnych dniach uczestnicy pracowali nad definicjami kluczowych pojęć związanych z demokracją i społeczeństwem obywatelskim, takich jak polityka, prawo, demokracja, społeczeństwo obywatelskie czy regionalizm. Dyskusje prowadzone były zarówno w formie warsztatów, jak i debat oraz pracy w międzynarodowych grupach roboczych.

Istotną częścią programu była analiza potrzeb młodych ludzi w zakresie edukacji obywatelskiej. Uczestnicy zastanawiali się, w jaki sposób młodzież postrzega demokrację, jakie tematy są dla niej najważniejsze oraz jakie metody pracy mogą najlepiej wspierać rozwój kompetencji obywatelskich.

Dużo uwagi poświęcono także zagadnieniu regionalnej tożsamości. W trakcie warsztatów analizowano przykłady regionów europejskich takich jak Górny Śląsk, Katalonia, Transylwania czy Południowy Tyrol, aby pokazać różne modele relacji pomiędzy tożsamością regionalną a państwową.

Wizyta na Uniwersytecie Śląskim i w Parlamencie Śląskim

Jednym z najważniejszych elementów programu była wizyta na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, gdzie uczestnicy spotkali się z prof. Małgorzatą Myśliwiec, dziekan wydziału. Podczas wykładu uczestnicy poznali historię Górnego Śląska oraz rolę regionalizmu w edukacji obywatelskiej.

Kolejnym ważnym punktem programu była study visit w Parlamencie Śląskim – historycznej siedzibie Sejmu Śląskiego. Uczestnicy mieli okazję porozmawiać z Aliną Bednarz, Wiceprzewodniczącą Sejmiku Województwa Śląskiego, która podkreślała znaczenie aktywności młodzieży w życiu publicznym oraz rolę kobiet w polityce. Zwiedzanie budynku parlamentu poprowadził Mariusz Jaworski, Zastępca Dyrektora Kancelarii Sejmiku.

Tworzenie materiałów edukacyjnych i scenariuszy lekcji

W trakcie szkolenia uczestnicy nie tylko zdobywali wiedzę, ale przede wszystkim pracowali nad praktycznymi rezultatami projektu. W międzynarodowych zespołach opracowywali scenariusze warsztatów dotyczących edukacji obywatelskiej i regionalizmu. Pracowali również nad materiałami wideo przedstawiającymi regiony, z których pochodzą.

Kulminacyjnym rezultatem wspólnej pracy jest przygotowywany “Regional Civic Education Handbook” – cyfrowy podręcznik edukacyjny w formacie PDF, który będzie dostępny jako otwarty zasób edukacyjny dla nauczycieli, edukatorów i organizacji młodzieżowych. Publikacja będzie zawierała scenariusze zajęć, metody pracy oraz przykłady dobrych praktyk z różnych regionów Europy.

Głos organizatorów

Jak podkreśla Wiktor Oleś, koordynator projektu, szkolenie pokazało, jak ważne jest łączenie edukacji obywatelskiej z lokalnym kontekstem:

„Edukacja obywatelska często skupia się na instytucjach państwa, a zapominamy, że dla młodych ludzi pierwszym doświadczeniem demokracji jest ich miasto, region czy społeczność lokalna. Właśnie dlatego chcieliśmy pokazać, że regionalna tożsamość może być ważnym elementem nowoczesnej edukacji obywatelskiej.”

Z kolei Piotr Jaros, prezes Fundacji FEIS, zwraca uwagę na europejski wymiar projektu:

„Spotkanie edukatorów z dziewięciu krajów Europy pokazało, że choć nasze regiony są bardzo różne, wyzwania związane z edukacją obywatelską są często podobne. Wspólna praca nad narzędziami edukacyjnymi pozwala nam budować silniejszą europejską przestrzeń dialogu i demokracji.”

Edukacja obywatelska w Europie regionów

Projekt Let’s Do Civics. Regional Identity Edition pokazał, że edukacja obywatelska może być skuteczniejsza, gdy odwołuje się do lokalnych historii, tradycji i doświadczeń społeczności regionalnych. Dzięki temu młodzi ludzie mogą lepiej zrozumieć zarówno swoje miejsce w lokalnej wspólnocie, jak i rolę w szerszym kontekście europejskim.

Szkolenie było również okazją do nawiązania nowych partnerstw między organizacjami młodzieżowymi i edukacyjnymi z różnych krajów. Uczestnicy planują dalszą współpracę przy projektach edukacyjnych oraz wspólne działania promujące aktywność obywatelską młodzieży.

Projekt został współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach programu Erasmus+.